Verharen in de zomer: vachtverzorging en haarballen voorkomen

Zodra de dagen langer en warmer worden, laat je kat het overal merken: haren op de bank, op je kleding en in plukjes door het huis. Verharen is volkomen normaal en gezond, want je kat wisselt de dichte wintervacht in voor een luchtiger zomerpak. Met wat gerichte vachtverzorging houd je je huis leefbaar, voorkom je klitten en haarballen, en maak je van het borstelen een fijn moment samen. Hieronder lees je hoe je dat aanpakt, met aandacht voor het verschil tussen langharige en kortharige katten.

Waarom katten verharen

Een kat verhaart mee met de seizoenen. In het voorjaar verliest het dier de warme, dichte ondervacht om de zomer koeler door te komen, en in het najaar bouwt het weer een wintervacht op. Buitenkatten volgen dat ritme het duidelijkst, omdat zij daglicht en buitentemperatuur volledig meemaken. Binnenkatten leven met kunstlicht en verwarming en verharen daardoor vaak het hele jaar een beetje door, met een piek in de zomer.

Verharen is dus gezond. Wel is het slim om je kat er actief bij te helpen, want al dat losse haar likt je kat er tijdens het wassen zelf uit, en dat belandt uiteindelijk in de maag als haarbal.

Borstelen als basis

Borstelen is verreweg het belangrijkste dat je kunt doen. Elk plukje haar dat jij uit de vacht haalt, hoeft je kat niet zelf in te slikken. Bovendien voorkom je klitten, verspreid je de huidvetten mooi door de vacht en houd je de huid gezond. Een paar praktische tips:

• Werk met de haargroei mee en wees zacht rond de buik en achterpoten, want dat zijn gevoelige plekken.
• Kies het juiste gereedschap: een borstel of handschoen voor kortharige katten, een kam of ontklitborstel voor langharige.
• Maak er een vast ritueel van op een rustig moment, bijvoorbeeld als je kat loom en ontspannen is.
• Beloon en stop op tijd: dwing niets af, houd de sessie kort en prettig, dan blijft je kat het waarderen.

Kom je tijdens het borstelen bultjes of vastzittende parasieten tegen, kijk dan ook eens naar Teken en vlooien bij de kat. Zo combineer je verzorging met een gezondheidscheck.

Haarballen voorkomen

Katten poetsen zichzelf grondig en slikken daarbij haar in. Meestal komt dat gewoon mee met de ontlasting, maar soms hoopt het zich op tot een haarbal die je kat uitbraakt. Een enkele haarbal is onschuldig, maar vaak kokhalzen of een haarbal die niet loskomt, is vervelend en soms zelfs riskant.

Regelmatig borstelen is de beste preventie. Daarnaast helpt voldoende vocht en vezels om het haar soepel door de darmen te laten gaan. Zorg dus dat je kat genoeg drinkt en let op de voeding; meer over de balans tussen vocht en voer lees je in Kattenvoer: nat of droog?. Kattengras kan katten helpen om ingeslikt haar makkelijker op te geven, en er bestaan speciale haarbal-hulpmiddelen. Blijft je kat kokhalzen zonder resultaat, sloom worden of niet eten, ga dan naar de dierenarts.

Langharig versus kortharig

De verzorging verschilt flink per vachttype. Een kortharige kat, zoals een Europese korthaar, houd je met een- tot tweemaal per week borstelen prima bij, in de ruiperiode wat vaker. De vacht klit nauwelijks en het onderhoud is licht.

Een langharige kat, denk aan een Maine Coon of Pers, vraagt meer. Die vacht klit snel, zeker rond de oksels, achter de oren en aan de achterpoten, en een klit kan aan de huid trekken en pijnlijk worden. Borstel een langharige kat het liefst dagelijks en houd de klitgevoelige plekken goed in de gaten. Ontstaat er toch een klit, knip ‘m er dan voorzichtig uit of laat een trimmer of dierenarts helpen; ga niet hardhandig trekken.

Wat je beter niet doet

Uit goede bedoelingen grijpen mensen soms naar de tondeuse als het warm wordt. Toch is een kat scheren zelden nodig en meestal onverstandig. De vacht beschermt ook tegen zonverbranding en helpt de lichaamstemperatuur te regelen, dus zonder vacht is je kat niet per se koeler en wel kwetsbaarder. Alleen bij hardnekkige klitten of op advies van een dierenarts of professionele trimmer kan scheren zinvol zijn. In vrijwel alle gevallen is trouw en zacht borstelen de betere, prettigere oplossing, voor de vacht van je kat en voor de rust in huis.