Kattenspeelgoed en verrijking: zo blijft je kat scherp en tevreden

Spelen is voor een kat geen luxe maar een basisbehoefte. Achter elk balletje dat je kat achternazit, zit hetzelfde jachtinstinct als bij een kat die buiten op muizen loert. Krijgt dat instinct binnen geen uitweg, dan stapelt de energie zich op en zoekt je kat zelf vertier, meestal op een manier die jou minder bevalt. Goede verrijking houdt je kat fit, voorkomt stress en overgewicht, en versterkt de band tussen jullie.

De vier soorten speelgoed

Kattenspeelgoed valt grofweg in vier categorieën, en een tevreden kat heeft van elk wat. Jaagspeelgoed zoals hengels en veren spreekt het jachtinstinct het sterkst aan, maar werkt alleen als jij meespeelt. Solospeelgoed zoals balletjes, muisjes en rollende speeltjes houdt je kat bezig als jij er niet bent. Denkspeelgoed zoals voerpuzzels laat je kat werken voor beloning en traint het brein. Knuffel- en kruidspeelgoed met kattenkruid biedt troost en een moment van uitbundigheid.

De kunst zit niet in zoveel mogelijk speelgoed, maar in afwisseling. Berg een deel op en rouleer wekelijks: speelgoed dat een tijdje weg is geweest, voelt weer als nieuw en houdt de interesse levend.

Speel zoals een prooi beweegt

Veel mensen leggen een speeltje neer en verwachten dat de kat begint. Maar een kat reageert op beweging die lijkt op een prooi: schokkerig, met plotselinge sprintjes en momenten van doodstil liggen. Sleep een hengel over de grond, laat ‘m achter een meubel verdwijnen en weer opduiken, en las pauzes in zodat je kat kan besluipen. Laat je kat de sessie ook echt “vangen”: een jacht die nooit succes oplevert, werkt op den duur frustrerend. Sluit af met een klein snackje, zodat de cyclus van jagen, vangen en eten compleet is.

Twee tot drie korte sessies van tien à vijftien minuten per dag zijn voor de meeste katten genoeg. Een fanatieke sessie vlak voordat je weggaat of vlak voor het slapengaan helpt je kat om daarna rustig te worden.

Verrijking van de hele ruimte

Speelgoed is maar een deel van het verhaal; de inrichting van je huis bepaalt minstens zoveel. Katten willen klimmen, hoog zitten, observeren en zich kunnen terugtrekken. Zorg daarom voor:

• Verticale ruimte: een klimrek, wandplanken of toegang tot een hoge kast, zodat je kat overzicht heeft en beweging krijgt.
• Uitzicht: een vensterbank of raamplek met zicht op buiten is voor veel katten urenlang gratis vermaak.
• Schuilplekken: kartonnen dozen, tunnels en mandjes waar je kat zich veilig kan terugtrekken, belangrijk in een druk huishouden.
• Krab-mogelijkheden: een stevige krabpaal of krabplank op een centrale plek voorkomt dat de bank het moet ontgelden.

Verveling herkennen en voorkomen

Een kat die te weinig prikkels krijgt, laat dat merken: overmatig miauwen, aan behang of meubels krabben, te veel eten, of juist apathisch veel slapen. Zie je zulk gedrag, dan is meer beweging en afwisseling meestal het antwoord. Combineer dagelijkse speelsessies met een voerpuzzel voor de rustige uren en genoeg klim- en schuilplekken, en je kat blijft scherp, fit en tevreden, ook als jij er even niet bent.